Salgın hastalıklar çocuklara nasıl anlatılmalı?

Belirsizlik, endişe ve umutsuzlukla kuşatılan ebeveynlerin kaygılarını bastırmak, hislerini çocuklarına göstermemeye çalışmak yerine onlara güven aşılamaları gerekir.


Ebeveynler pandemi hakkındaki tutum ve davranışları ile bu sürece dair duygu ve düşüncelerini çocuklarının gelişimsel evrelerini göz önünde bulundurarak paylaşmalıdır.

Bebeklik ve erken çocukluk dönemi olarak adlandırdığımız 0-2 yaş aralığında en önemli konu düzendir zira bu yaş grubunun hassasiyeti rutinlerdir. Bebeğin uyku düzeninin şaşmaması, beslenme saatlerine özen gösterilmesi, kendisine bakım veren kişinin mümkünse değişmemesi gerekir. Elbette bu yaş grubu ile sözel bir iletişim kurarak virüs hakkında herhangi bir açıklama yapamazsınız. Ancak unutmamak gerekir ki bebekler ve küçük çocuklar ebeveynlerin telaşlarını rahatlıkla sezer ve huzursuzluk belirtileri göstermeye başlar.

Okul öncesi 3-5 yaş grubu çocuklar soru sormaya meyillidir ve bazen ebeveynlerini bunaltacak kadar meraklı olabilirler. Hastalıklar hakkında kendisi ile paylaşımda bulunulan çocuklar bu konuda tekrar tekrar sorular sorarak kaygılarını azaltmaya çalışabilirler. Ancak her defasında ayrıntılı açıklamalar yapmak yerine onların anlayabileceği bir dilde hazırlanan öyküler ya da resimlerden faydalanarak insanları hasta eden mikroplar hakkında bilgi verilebilir. Soyut düşünme becerileri henüz gelişmediğinden gözleriyle görmedikleri şeylere anlam vermeleri zor olabilir. Bir diğer konu da çocukların talep etmemesi halinde açıklama yapılmamasıdır.

İlkokul dönemindeki 6-10 yaş arası çocuklar fiziksel, bilişsel ve sosyal becerilerini destekleyecek aktivitelerden, arkadaşlarından, öğretmenlerinden uzaklaşmanın sıkıntısını yaşarken bir yandan da medya üzerinden duydukları haberleri anlamlandırmaya çabaladıkları için gerilim yaşayabilirler. Ebeveynler virüs ve karantina süreci hakkında bilgilendirmelerde bulunurken onların korku ve endişelerini küçümsememeye özen göstermeli, duydukları gördükleri haberleri ebeveynleri ile değerlendirerek doğruluğunu teyit etmeleri gerektiğini ifade etmelidir.

Uzaktan eğitimin bu yaş grubunun alışık olmadığı ancak düzenli takip edilmesi gereken bir uygulama olduğu gerçeğinden yola çıkarak çocukların derslere katılımı ve ödevlerini yapıp yapmadıkları konusunda denetim sağlanmalı, uyku ve beslenme saatleri eğitim saatlerine göre revize edilmelidir.

Ergenlik dönemi 11-18 yaş arası bağımsızlık hislerinin öne çıktığı bir başka deyişle otoriteye karşı başkaldırı ile karakterizedir. Sosyal mesafe ve izolasyon süreci bu yaş grubunu derinden etkiler zira aileden kopuş, arkadaşları aile bireylerine tercih etme gibi hassas konuların gündeme geldiği zaman diliminde gerçekleşen bu tür bir zoraki uzaklaşma onları gerginleştirir. Bu dönem çocuklarında sıklıkla görülen bir diğer durum da kendilerine bir şey olmayacağına yönelik tutumdur; bu sebeple hijyen kurallarına önem vermeyebilirler, ailenin uyarılarına tepki gösterebilirler.

“Ebeveynlerin sosyal medyada yer alan dezenformasyonun, kasıtlı paylaşımların, maksadını aşan açıklamaların çocuklar üzerinde yaratabileceği korkuyu asgariye indirmek için bazı ekstra tedbirler alması tavsiye edilir.”

Ergenlik döneminde çocuklarıyla konuşurken ebeveynlerin takınması gereken tavır daha çok dinlemek üzerine şekillenmelidir. Ergenin düşüncelerini dinleyip ona değer verdiğini hissettiren ebeveynler aile içi ilişkileri geliştirmeye yönelik ilk sağlıklı adımı atmış olurlar. Unutmamak gerekir ki eleştirel bakış açısı, kurallara uymaya dair zorlayıcı yasaklar gençlerin ebeveynlerinden uzaklaşmasına sebebiyet verir. Hastalık süreci ile ilgili konuşurken gençlere endişeli bir ses tonu ile konuşmak yerine karşılıklı bir sohbet ortamı oluşturmak akıllıca olacaktır üstelik bu oturumlarda olumsuz vakalardan bahsetmek yerine iyimser bir bakış açısı sunmak yerinde olur.

Otizm, psikotik bozukluklar, duygudurum bozuklukları, yaygın anksiyete bozuklukları gibi özel durumları olan çocuk ve ergenler ise pandemi sürecinde akranlarından daha hassas olabilirler. Bu durumu gözeterek bir uzman desteğine başvurmak gerekir.


#korona #koronavirüs #corona #covid #covid19 #pandemi #korku #kaygı #bulaşma #risk #hastalık #fobi#salgın #ergen#genç #çocuk #ebeveyn #aile #annebaba

Bu blogda size aktarılan bilgilerin ya da yorumların sadece birer öneri niteliğinde olduğunu ve bunların terapi ya da tıbbi tedavi niteliği taşımadığını, burada bir ruh sağlığı hizmeti verilmediğini, yer alan önerilerin uygulanmasının ya da uygulanmamasının getirebileceği olumsuzluklardan dolayı sorumluluk almadığımızı ve bu hususta hiçbir yasal hakkınızın bulunmadığını bildiririz. Blogda yayınlanan testlerse tamamen farkındalık yaratmak amaçlıdır, hiçbir şekilde tanı koymak için kullanılamaz. Lütfen blog ve sosyal medya hesaplarımızdaki etik değerlere vurgu yapan davranış kurallarını okuyunuz.